تعادل در معماری

فرم در معماری

در طبیعت هر چیز به شکل متعادلی جاریست.

وقتی هر چیز در جای خود قرار دارد و هر رویدادی به موقع خود رخ  می دهد تعادل میان چرخه حیات برقرار است و انسان به شکل متعادلی رفتار و زندگی خود را سامان می بخشد.و چنانچه با یک رویداد غیر منتظره رو به رو شود این تعادل به هم می خورد.

مهم ترین عامل فیزیکی و مؤثر بر حواس بشر، حفظ تعادل است.

  یک محور عمودی بر یک پایه افقی، از مهم ترین عوامل سنجش تعادل هستند.

 به خاطر حسی كه ما از مركز ثقل و تجربه هایمان از جاذبۀ زمین داریم، بیشتر به دیدن وزن روی زمین عادت داریم و احساس آرامش و ثبات را بر اساس محور افقی بهتر احساس می کنیم.

• انواع تعادل

الف)تعادل متقارن:

همه چیز نسبت به محور های افقی، عمودی و مورب که از وسط اثر عبور می کند سنجیده می شود.

نوعی تعادل به نام شعاعی در زیر مجموعۀ تعادل متقارن وجود دارد كه درآن تمام عناصر از یک مركز مشترک به صورت شعاعی یا مدور خارج می شوند.

 ب)تعادل غیرمتقارن:

انرژی بصری شکل ها براساس اندازه، جهت، تیرگی، روشنی، رنگ، بافت و جای آنها نسبت به یکدیگر و نسبت به کادر تصویر مشخص می شود.

عدم تقارن دارای تحرک، تنوع، هیجان و جذابیت بصری بیشتری است.

• تعادل بصری

به وجود آمدن تعادل در یک اثر تجسمی بستگی به چگونگی ایجاد هماهنگی میان عناصر و اجزای آن دارد چشمان مخاطب به طور طبیعی در جست و جوی تعادل بصری است.

در هنرهای تجسمی تعادل امری بصری است و نتیجۀ مجموعه شرایطی از قبیل وزن، ایستایی، تضاد نیروها و یا ویژگی ها و رابطی كه انسان از راه حواس خود درک می كند، می باشد.

در یک اثر هنری، تعادل زمانی حس می شود که کنش و واکنش تمام نیروهای بصری )تضاد نیروها( منجر به یک موازنه شود، به طوری که برای ایجاد تعادل بیشتر نتوان هیچ تغییری در ترکیب آن به وجود آورد. هنرمندان برای القای حس تعادل در آثارشان همواره نیروهای بصری را براساس فضای مورد نظر یا محدوده )کادر(، موازنه می کنند.

• نقش مصالح در تعادل

مصالح از ويژگی‌های مهم هر بنا محسوب ‌شده و باعث تمايز معماری هر منطقه از ساير مناطق می‌شود به عنوان مثال در معماری سنتی ايران خشت، گل و آجر بيشتر مورد استفاده قرار ‌گرفته و كاشی نيز در نما از عناصر مهم تلقی می شده اما در تاج محل كه بنايی ايرانی است، در كنار اسلامی و ايرانی بودن، معماری هند نيز مشهود است زيرا گنبد تاج محل از سنگ كه ويژگی بارز معماری هند است، ساخته شده‌است.

علاوه بر این با به کار بردن بافت ها و متریال های مختلف می توان برای بیننذه حس تعادل یا عدم تعادل را القاء کرد.

• تعادل در دکوراسیون داخلی

دکوراسیون ترکیبی از سبک های مختلف است و انرژی زیادی به منزل می دهد. ولی ایجاد تعادل در آن می تواند چالش بزرگی باشد. اینکه چطور وسایل سنتی و آنتیک را با وسایل مدرن ترکیب کنیم که تعادل خوبی به دست بیاید و فضای خانه درهم و شلوغ و ناهماهنگ به نظر نرسد، کار دشواری است. در اینجا به چند نکته برای ایجاد هارمونی و تعادل در دکوراسیون های گلچین شده اشاره می کنیم:

در انتخاب رنگ هدف داشته باشید. پالت رنگی سنجیده، ابزاری است که حس هدفمندی به دکور گلچین شده می دهد و باعث می شود که بهتر دکور را مدیریت کنید.

در این تصویر، رنگ های صورتی، بنفش و آبی در تابلو نقاشی، بالش ها، پتو و حتی جلد کتاب و گلدان روی عسلی هماهنگی ایجاد کرده اند و به اتاق پالت رنگی مشخصی بخشیده اند.

دفتر تخصصی معماری و دکوراسیون داخلی آرشیتکت نسرین پرتوی